Dövlət Neft və Sənaye Universitetində Süni İntellekt İnstitutu yaradılır

Yanvarın 28-də Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin Elmi Şurası universitetin nəzdində Süni İntellekt İnstitutunun yaradılması barədə qərar qəbul edib.

Qərara əsasən, institutun əsas məqsədi 2025–2028-ci illər üzrə Süni İntellekt Strategiyasının həyata keçirilməsinə elmi dəstək göstərmək, milli təhlükəsizliyin gücləndirilməsinə töhfə vermək, texnoloji suverenliyi dəstəkləmək və dövlət idarəetməsində səmərəliliyin artırılmasına xidmət etməkdir.

Yeni institutun SABAH.city-də, Yüksək Texnologiyalar Parkının ərazisində yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur.|

Əsas tədqiqat istiqamətləri

İnstitutun fəaliyyət istiqamətləri müasir süni intellekt ekosisteminin əsas sahələrini əhatə edəcək:

• kompüter görməsi və robototexnika;
• Azərbaycan dili üçün böyük dil modellərinin hazırlanması;
• təhlükəsiz süni intellekt sistemləri;
• statistik öyrənmə və məlumatların analizi.

Bu istiqamətlər ölkədə süni intellekt texnologiyalarının inkişafı, yerli həllərin yaradılması və müxtəlif sahələrdə praktiki tətbiqlərin genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Əsas məsələ yalnız institut yaratmaq deyil

İnstitutun yaradılması mühüm addımdır. Lakin burada əsas sual bina, avadanlıq və ya texniki infrastrukturla məhdudlaşmır.

Sadalanan istiqamətlərin hər biri üzrə tələbələrə yalnız nəzəri bilik deyil, real layihələr əsasında praktiki bacarıqlar öyrədə bilən peşəkar müəllim heyətinə ehtiyac var.

Bina tikmək, laboratoriya yaratmaq və avadanlıq almaq mümkündür. Ancaq kompüter görməsi, robototexnika, böyük dil modelləri və təhlükəsiz süni intellekt sistemləri kimi mürəkkəb sahələri aydın, sistemli və praktik formada tədris edən mütəxəssis qısa müddətdə formalaşmır.

Bazarda əsas çatışmazlıq: bilikləri izah edə bilən müəllimlər

Korporativ süni intellekt təlimləri zamanı müşahidə olunan əsas problemlərdən biri də məhz budur. Bazarda ən çatışmayan resurs yalnız alqoritm, proqram təminatı və ya texnologiya deyil.

Əsas çatışmazlıq mürəkkəb mövzuları insanlara sadə və aydın formada izah edə bilən, nəzəri bilikləri real biznes və texnoloji layihələrlə əlaqələndirən müəllim və təlimçilərdir.

Kurikulum hazırlamaq mümkündür. Tədris proqramına mövzular, modullar və tapşırıqlar əlavə etmək də çətin deyil. Lakin həmin proqramı canlı auditoriyada işlək hala gətirən, tələbələrin suallarına cavab verən və onları real nəticəyə aparan müəllim tapmaq daha mürəkkəb məsələdir.

Güclü institut üçün güclü insan kapitalı lazımdır

Süni İntellekt İnstitutunun uğuru yalnız texniki bazadan deyil, həm də insan kapitalından asılı olacaq.

Bunun üçün:

• yerli və xarici mütəxəssislərin tədris prosesinə cəlb edilməsi;
• müəllimlər üçün davamlı inkişaf proqramlarının hazırlanması;
• universitet, dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın qurulması;
• tələbələrin real layihələrdə iştirakının təmin edilməsi;
• elmi tədqiqatların praktik tətbiqlərlə əlaqələndirilməsi vacibdir.

İnstitut yaratmaq haqqında qərar bir iclasda qəbul edilə bilər. Lakin həmin institutu keyfiyyətli tədris və real nəticələrlə təmin edən mütəxəssislərin yetişməsi illər tələb edir.

Məhz buna görə də Süni İntellekt İnstitutunun yaradılması ilə yanaşı, bu sahəni tədris edə biləcək müəllim və tədqiqatçıların hazırlanması da əsas prioritetlərdən biri olmalıdır.